Ο Παναθηναϊκός έπειτα από μια εξαιρετικά αποτυχημένη χρονιά από όλες τις απόψεις θα βγει στην αγορά για να αναζητήσει τον επόμενο προπονητή του. Ποιά όμως είναι τα χαρακτηριστικά και η φιλοσοφία που θα καθορίσουν το «ιδανικό» προφίλ του επόμενου προπονητή του Παναθηναϊκού; Γράφει ο Δημήτρης Ραΐς.
Η πορεία του Ράφα Μπενίτεθ στον Παναθηναϊκό ήταν απογοητευτική. Δεν ήταν τα αποτελέσματα, ο αποκλεισμός από την Μπέτις με «κάτω τα χέρια» στην Ισπανία ή η αδιάφορη εικόνα των «πρασίνων» στον ημιτελικό του Κυπέλλου εναντίον του ΠΑΟΚ. Ήταν η αποκραδιωτική εικόνα της ομάδας. Το γεγονός ότι ο Παναθηναϊκός δεν μπορούσε σε διάστημα 6 μηνών (όσο καιρό βρίσκεται ο Ράφα Μπενίτεθ στον πάγκο της ομάδας) να παίξει ποδόσφαιρο αντάξιο της ιστορίας του και των προσδοκιών. Η εικόνα του δεν θύμιζε σε τίποτα ομάδα του «big 4», ενώ στα περισσότερα παιχνίδια δεν καταλάβαινες εάν ο Παναθηναϊκός είναι το «φαβορί» ή το «αουτσάιντερ».
Αποκορύφωμα ωστόσο της όλης κατάστασης αποτέλεσε το γεγονός ότι ο Παναθηναϊκός στα play off της Stoiximan Super League δεν κατάφερε να πάρει ούτε μια νίκη με ρεκόρ 0-3-3 ενώ η δημιουργική του και επιθετική του «δυστοκία» προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερο εκνευρισμό και κριτική προς το πρόσωπο του Ισπανού τεχνικού.
Πλέον οι «πράσινοι» έχουν βγεί στην αγορά για την αναζήτηση του επόμενου προπονητή της ομάδας καθώς η απομάκρυνση του Ράφα Μπενίτεθ από τον πάγκο της ομάδας μοίαζει να είναι ζήτημα ωρών. Στο παρόν κείμενο θα παρουσιάσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει ο Παναθηναϊκός να βρεί τον επόμενο προπονητή του, ποιά θα πρέπει να είναι τα βασικά του χαρακτηριστικά και πως αυτά θα τον καθιστούν ως τον «ιδανικό» εκπρόσωπο για αυτή την θέση.
Τα βασικά χαρακτηριστικά και το «προφίλ»
Ο Παναθηναϊκός μέσα σε διάστημα 3 χρόνων έχει αλλάξει «πολλάκις» την στόχευση του στο προπονητικό προφίλ. Από τον έμπειρο Φατίχ Τερίμ ο οποίος δεν είχε ξεκάθαρο πλάνο στον άπειρο Ντιέγκο Αλόνσο, ο οποίος ήθελε να παίξει ένα γρήγορο ποδόσφαιρο υψηλής έντασης, στην συνέχεια ακολούθησε ο Ρουί Βιτόρια ο οποίος έπαιζε ένα πιο αμυντικογενές ποδόσφαιρο και έπειτα ήρθε μια ακόμα «έμπειρη» λύση με την πρόσληψη του Ράφα Μπενίτεθ. Βλέπουμε δηλαδή σε μικρό χρονικό διάστημα αλλαγές προπονητών διαφορετικών χαρακτηριστικών με τους 3 από τους 4 να έχουν ως κύριο στοιχείο τους τις παραστάσεις σε υψηλό επίπεδο, ωστόσο στην διάρκεια των περασμένων δεκαετιών.
Νούμερο ένα λάθος λοιπόν της διοίκησης των «πρασίνων» ήταν η επιλογή προπονητή με βάση το βιογραφικό του. Τα βιογραφικά είναι για να μένουν στην ιστορία. Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο ο προπονητής δεν αρκεί να έχει ένα πλούσιο βιογραφικό με πραστάσεις, αλλά να μπορεί να αναπτύξει τις προπονητικές του ικανότητες και να τις φέρει στο σήμερα. Δεν αρκεί με λίγα λόγια το «παρελθόν» αλλά το τι έχει πετύχει τα τελευταία χρόνια, όπου το άθλημα αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς.
Άρα ο Παναθηναϊκός θα πρέπει να βρεί έναν προπονητή νεαρής ηλικίας ο οποίος είναι φιλόδοξος και θέλει να αποδείξει με την δουλειά του, ότι μπορεί να πάει στο επόμενο επίπεδο. Επόμενο και βασικότερο στοιχείο το οποίο θα πρέπει να διαθέτει είναι η γνώση του πρωταθλητισμού, η οποία θα οδηγήσει στο «winning mentality» και στον κυριαρχικό τρόπο παιχνιδιού. Άρα υπάρχει μεγαλύτερο ρίσκο «αποτυχίας» για τον Παναθηναϊκό να πάει σε μια λύση ενός προπονητή από κάποια ομάδα «midtable» κάποιου κορυφαίου πρωταθλήματος από το να αναζητήσει έναν προπονητή ο οποίος γνωρίζει τι σημαίνει πρωταθλητισμός, σε ένα πρωτάθλημα παρομοίου επιπέδου με εκείνο της Stoiximan Super League.
Την απάντηση άλλωστε στο αν αυτό το μοντέλο λειτουργίας είναι επιτυχημένο μας το δείχνει η πορεία του Μάρκο Νίκολιτς στην ΑΕΚ αλλά και του Ραζβάν Λουτσέσκου στον ΠΑΟΚ. Προπονητές οι οποίοι έχουν κάνει πρωταθλητισμό σε πρωταθλήματα όπως εκείνα της Ουγγαρίας, της Ουκρανίας ή της Ρουμανίας, για παράδειγμα, μπορούν να προσαρμοστούν εύκολα στην ελληνική πραγματικότητα λόγω του σχετικά παρόμοιου επιπέδου. Ο πρωταθλητισμός μάλιστα σε αυτό το επίπεδο μας «ξεκλειδώνει» ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά τα οποία θα πρέπει να έχει ο επόμενος προπονητής του «τριφυλλιού».
Οι προπονητές που αναλαμβάνουν ομάδες που κυνηγάνε το πρωτάθλημα σε παρόμοιες χώρες σαν την δική μας λογίζονται κατά κύριο λόγο ως φαβορί στα περισσότερα παιχνίδια. Η διαφορά με τους «μικρούς» της βαθμολογίας είναι τεράστια και συχνά οι υποδεέστερες ομάδες επιλέγουν να αντιμετωπίσουν τους αντιπάλους τους σε χαμηλά μέτρα. Εκεί λοιπόν ο «δυνατός» καλείται να ανοίξει την άμυνα έχοντας την μπάλα στα πόδια του για να μπορέσει να πετύχει το γκολ. Με λίγα λόγια οι προπονητές που κατακτούν πρωταθλήματα σε τέτοιες χώρες έχουν μάθει να παίζουν όντας φαβορί.
Ψάχνουν συνεχώς τον τρόπο να ανοίξουν ακόμα και την πιο δύσκολη άμυνα για να πετύχουν το γκολ και να πάρουν τους 3 βαθμούς που θα τους φέρουν πιο κοντά στο τρόπαιο, διότι εάν χάσουν βαθμούς μπορεί να χάσουν έναν τίτλο. Αυτό φυσικά συμβαίνει και στην Ελλάδα καθώς πρωταθλητής βγαίνει (κατά κύριο λόγο) εκείνος που θα χάσει τους λιγότερους βαθμούς από τους «μικρούς» της βαθμολογίας.
Άρα ο προπονητής της ομάδας θα πρέπει να κάνει ξανά «φαβορί» τον Παναθηναϊκό σε όλα τα παιχνίδια, μαθαίνοντας στους ποδοσφαιριστές του να παίζουν κυριαρχικά.
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό ενός σύγχρονου προπονητή είναι εκείνο της προσαρμοστικότητας ανάλογα την κατάσταση. Με λίγα λόγια ο τεχνικός του σήμερα δεν πρέπει να είναι δογματικός σε ένα στυλ ποδοσφαίρου απορρίπτοντας όλα τα άλλα. Θα πρέπει να δουλεύει με τέτοιο τρόπο που η ομάδα του θα μπορεί να παίξει με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με την περίσταση. Δηλαδή να είναι καλή και όταν καλείται να παίξει πίσω από την μπάλα αλλά και όταν θα πρέπει να κάνει « build up». Να μπορεί να βγεί στην αντεπίθεση γρήγορα αλλά να έχει και την υπομονή όταν αντιμετωπίζει έναν «κλειστό» αντίπαλο. Άρα η πολυμορφία στην τακτική αντίληψη χωρίς δογματισμούς είναι επίσης ένα βασικό στοχιείο το οποίο θα πρέπει να έχει ο επόμενος προπονητής των «πρασίνων».
Άρα το προφίλ του επόμενου προπονητή του Παναθηναϊκου θα πρέπει να είναι:
- Φιλόδοξος που θέλει να αποδείξει πράγματα μέσα από την δουλειά του
- Γνώση της ελληνικής πραγματικότητας, εμπειρία σε πρωτάθλημα παρόμοιας δυναμικής με εκείνο της Ελλάδας
- Εμπειρία στον πρωταθλητισμό και την πίεση της νίκης, «winning metality»
- Κυριαρχικό ποδόσφαιρο και ευχάριστο για τον θεατή, η ομάδα παίζει σε κάθε παιχνίδι σαν «φαβορί»
- Πολυμορφία στην τακτική αντίληψη χωρίς δογματισμούς, ευελιξία στην φιλοσοφία και στις διατάξεις.
Το ρόστερ, οδηγός στην επιλογή
Ο Παναθηναϊκός φυσικά και έχει σημαντικές ελλέιψεις στο ρόστερ του. Στους κεντρικούς χώρους του γηπέδου, δηλαδή στα στόπερ και τον άξονα οι αδυναμίες είναι πολλές και ο Παναθηναϊκός θα πρέπει να αναβαθμιστεί αρκετά αν θέλει να κάνει πρωταθλητισμό. Ωστόσο οι «πράσινοι» διαθέτουν κάποιες εξαιρετικές μονάδες για τις οποίες δαπανήθηκαν σημαντικά ποσά και οι οποίες μας «οδηγούν» στην επιλογή του νέου προπονητή του Παναθηναϊκού.
Για παράδειγμα ο Παναθηναϊκός δεν μπορεί να πάει σε κάποιον προπονητή ο οποίος παίζει με «τριάδα» στην άμυνα, διότι έτσι χάνει ποδοσφαιριστές με ποιότητα στο μεσοεπιθετικό κομμάτι. Ο Ταμπόρδα για παράδειγμα στο σύστημα του Ράφα Μπενίτεθ έβγαινε στα άκρα δεξιά, μια θέση που δεν μπορεί να εξυπηρετήσει λόγο των χαρακτηριστικών του. Ο Αντίνο από την άλλη ενώ μοίαζει να είναι μια ποιοτική λύση, στο 3-4-2-1 του Μπενίτεθ έχανε τον ρόλο του καθώς ερχόταν εσωτερικά ενώ είναι παίχτης που πατάει γραμμή. Ταυτόχρονα Γιάγκουσιτς και Παντελίδης χάνουν σημαντικό χρόνο συμμετοχής ενώ αποτελούν δύο σημαντικές επενδύσεις για τον σύλλογο ενώ ο Τεττέη μένει «απελπιστικά» μόνος του.
Άρα ο επόμενος τεχνικός των «πρασίνων» θα πρέπει να είναι ο κατάλληλος να εκμεταλλευτεί και να εξελίξει του υπάρχοντος ρόστερ δίνοντας χρόνο συμμετοχής σε παιδιά τα οποία έχουν ποιότητα και μπορούν με την σωστή καθοδήγησει να δώσουν λύσεις στον Παναθηναϊκό.
Η σημασία της σωστής επιλογής, οι αρμοδιότητες και η περίπτωση που ξεχωρίζει
Ο Παναθηναϊκός δεν μπορεί να κάνει άλλο λάθος. Η ζημιά την οποία η φετινή πορεία της ομάδας είναι τεράστια τόσο στην ψυχολογία των ποδοσφαιριστών και στην πίστη του κόσμου όσο και στο οικονομικό κομμάτι. Οι «πράσινοι» από το περσινό εισιτήριο του Champions League και την συμμετοχή στην League Phase του Europa League καλούνται να κάνουν το απόλυτο για να βρεθούν στον όμιλο του Conference League. Η επιλογή λοιπόν του επόμενου προπονητή θα πρέπει να είναι άμεση και με μαθηματική ακρίβεια. Πλέον δεν χωράνε λάθη γιατί το κόστος θα είναι τεράστιο και το βάρος για την υπόλοιπη διάρκεια της σεζόν αφόρητο.
Ο Παναθηναϊκός επιβάλλεται να λειτουργήσει ως ένα σύγχρονο «club». Ο τεχνικός διευθυντής μαζί με τους συνεργάτες να βρούν τον κατάλληλο προπονητή, ο οποίος θα κουμπώσει στο υπάρχων ρόστερ. Ο προπονητής θα αποφασίσει σε ποιές θέσεις χρειάζεται ποδοσφαιριστές για να καλυφθούν τα κενά και ποιά θα πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά τους. Ο τεχνικός διευθυντής μαζί με το τμήμα σκάουτινγκ θα βρούν τους κατάλληλους και θα τους προσαρτήσουν στο ρόστερ. Ωστόσο δεν θα πρέπει ο Παναθηναϊκός να πάει σε μια ολική μεταβολή του ρόστερ αλλά η αλλαγή θα πρέπει να είναι ομαλή. Είναι προτιμότερο να γίνουν 6 κινήσεις οι οποίες έχουν μηδενικό ρίσκο από το να γίνουν 12 από τις οποίες οι 3 θα είναι πετυχημένες. Αυτό είναι το σύγχρονο μοντέλο το οποίο επιβάλλεται να ακολουθήσει ο Παναθηναϊκός. Δουλειά του προπονητή δεν είναι να φέρνει μεταγραφές. Η δουλειά του είναι να προπονεί σωστά την ομάδα του, να κερδίζει την εμπιστοσύνη των ποδοσφαιριστών του και παίρνει το καλύτερο δυνατό από όλους τους ποδοσφαιριστές που διαθέτει στο ρόστερ του.
Όλοι μπορούν να φτίαξουν μια ομάδα κάνοντας 11 ακριβές μεταγραφές ( που βέβαια δεν μπορεί να πετύχει). Η διαφορά όμως ενός καλού προπονητή από έναν μέτριο φαίνεται όταν εκείνος μπορεί να πάρει το καλύτερο που μπορεί από έναν μέτριο ποδοσφαίριστη, ο οποίος με την σωστή καθοδήγησει θα φαίνεται καλός μέσα στο σύνολο.
Επομένως δεν μετράει το βιογραφικό του προπονητή που θα έρθει ούτε καν ποιό είναι το όνομα του. Ο προπονητής του Παναθηναϊκού θα πρέπει να έχει αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά και ο σύλλογος έχει ως αρμοδιότητα του να τον βοηθήσει, σύμφωνα με την σωστή λειτουργία ενώς σύγχρονου ευρωπαϊκού club. Ωστόσο εάν έπρεπε να ξεχωρίσουμε μια περίπτωση, αυτή είναι του Γιάκομπ Νίστρουπ. Ο Δανός προπονητής επέδειξε σπουδαίο έργο σε ένα πρωτάθλημα αρκετά ιδιαίτερο με την Κοπεγχάγη. Μάλιστα κατάφερε να κατακτήσει 2 «ντάμπλ» σε 5 σεζόν, με μια ομάδα που αποτελεί «selling club» ( είναι ο σύλλογος ο οποίος δεν έχει σταθερό κορμό καθώς πουλάει τις ακριβότερες μετοχές του και στόχος του είναι το κέρδος μέσα από την εξέλιξη των ποδοσφαιριστών). Ο Νίστρουπ λοιπόν γνωρίζει καλά τι σημαίνει να εξελίσσω τους ποδοσφαιριστές μου, να τους περνάω την πίεση της νίκης και του πρωταθλητισμού ενώ μόλις στα 38 του χρόνια επέδειξε και σπουδαίο έργο στο κορυφαίο επίπεδο του Champions League. Κλείνοντας λοιπόν καταλαβαίνουμε πως η επιλογή του Δανού προπονητή βρίσκεται προς την σωστή κατέυθυνση για το μέλλον του Παναθηναϊκού.